Bhagavadgita 6-8, श्रीमद्भगवद्गीता ६-८

श्लोकः
ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः।
युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः।।६-८।।

सन्धि विग्रहः
ज्ञान-विज्ञान-तृप्त-आत्मा कूटस्थः विजित-इन्द्रियः।
युक्तः इति उच्यते योगी सम-लोष्ट-अश्म-काञ्चनः।।६-८।।

श्लोकार्थः
ज्ञान-विज्ञान-तृप्त-आत्मा कूटस्थः विजित-इन्द्नियः
सम-लोष्ट-अश्म-काञ्चनः योगी युक्तः इति उच्यते।

शब्दार्थः
6.8 ज्ञान=by acquired knowledge विज्ञान=and realized knowledge तृप्त=satisfied आत्मा=a living entityकूटस्थः=spiritually situated विजित-इन्द्रियः=sensually controlled युक्तः=conmpetent for self-realizationइति=thus उच्यते=is said योगी=a mystic सम=equipped लोष्ट=pebbles अश्म=stone काञ्चनः=gold.

Meaning
6.8: The yogi, whose soul is changeless and satisfied with knowledge and wisdom (Jnāna and Vijnāna), who has controlled his sense organs, and to whom lump of earth, stone and gold are the same, is well integrated.

Bhagavadgita 6-7, श्रीमद्भगवद्गीता ६-७

श्लोकः
जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः।
शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः।।६-७।।

सन्धि विग्रहः
जित-आत्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः।
शीत-उष्ण-सुख-दुःखेषु तथा मान-अपमानयोः।।६-७।।

श्लोकार्थः
जित-आत्मनः प्रशान्तस्य परम-आत्मा शीत-उष्ण-सुख-दुःखेषु
तथा मान-अपमानयोः समाहितः (भवति)।

शब्दार्थः
6.7 जित-आत्मनः=of one who has conquered his mind प्रशान्तस्य=who has attained tranquility by such control over the mind परमात्मा=the Supersoul समाहितः=approached completely शीत=in cold उष्ण=heatसुख=happiness दुःखेषु=and distress तथा=also मान=in honor अपमानयोः=and dishonor

Meaning
6.7: He, who maintains tranquillity, who conquered his lower self, and who is serene in heat and cold, pleasure and pain, honor and dishonor, unites with (communes) the Supreme Atman.

Bhagavadgita 6-6, श्रीमद्भगवद्गीता ६-६

श्लोकः
बन्धुरात्मात्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः।
अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत्।।६-६।।

सन्धि विग्रहः
बन्धुः आत्मा आत्मनः तस्य येन आत्मा एव आत्मना जितः।
अनात्मनः तु शत्रुत्वे वर्तेत आत्मा एव शत्रुवत्।।६-६।।

श्लोकार्थः
येन आत्मना एव आत्मा जितः, तस्य आत्मनः बन्धुः आत्मा,
अनात्मनः तु शत्रुत्वे आत्मा एव शत्रुवत् वर्तेत।

शब्दार्थः
6.6 बन्धुः=friend आत्मा=the mind आत्मनः=of the living entity तस्य=of him येन=by whom आत्मा=the mindएव=certainly आत्मना=by the living entity जितः=conquered अनात्मनः=of one who has failed to control the mind तु=but शत्रुत्वे=because of the enmity वर्तेत=remains आत्मा=the very mind एव=certainlyशत्रुवत्=as an enemy

Meaning
6.6 For one who has conquered his very self by the self, his self is the friend of the self. For one who has not conquered his self, his very self exhibits hostility like an enemy.

Bhagavadgita 6-5, श्रीमद्भगवद्गीता ६-५

श्लोकः
उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत्।
आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रेपुरात्मनः।।६-५।।

सन्धि विग्रहः
उद्धरेत् आत्मना आत्मानम् न आत्मानम् अवसादयेत्।
आत्मा एव हि आत्मनः बन्धुः आत्मा एव रेपुः आत्मनः।।६-५।।

श्लोकार्थः
आत्मना आत्मानम् उद्धरेत्, आत्मानम् न अवसादयेत्।
आत्मा एव हि आत्मनः बन्धुः त्मा एव रिपुः आत्मनः।

शब्दार्थः
6.5 उद्धरेत्=one must deliver आत्मना=by the mind आत्मानम्=the conditioned soul न=never आत्मानम्=the conditional soul अवसादयेत्=put into degration आत्मा=mind एव=certainly हि=indeed आत्मनः=of the conditioned soul बन्धुः=friend आत्मा=mind एव=certainly रिपुः=enemy आत्मनः=of the conditioned soul

Meaning
6.5: He should pull (lift) himself up by his own self and not let himself sink, for the Self is the friend of the self and the Self can be the enemy of the self.

Bhagavadgita 6-4, श्रीमद्भगवद्गीता ६-४

श्लोकः
यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते।
सर्वसङ्कल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते।।६-४।।

सन्धि विग्रहः
यदा हि न इन्द्रिय-अर्थेषु न कर्मसु अनुषज्जते।
सर्व-सङ्कल्प-संन्यासी योग-आरूढः तदा उच्यते।।६-४।।

श्लोकार्थः
यदा हि न इन्द्रिय-अर्थेषु न कर्मसु अनुषज्जते, तदा
सर्व-सङ्कल्प-संन्यासी योग-आरूढः उच्यते।

शब्दार्थः
6.4 यदा=when हि=certainly न=not इन्द्रिय-अर्थेषु=in sense gratification न=never कर्मसु=in fruitive activities अनुषज्जते=one necessarily engages सर्व-सङ्कल्प=of all material desires संन्यासी=renouncerयोग-आरूढः=elevated in yoga तदा=at that time उच्यते=is said to be

Meaning
6.4: When one does not have any attachment to sense objects and actions and has renounced all purposes and desires (sarva sankalpa sannyasi), he is called Yogarudha.